درخواست عفو براي فرزاد کمانگر / مقاله اي از شاهد علوي

     در شرايطي دشوار و با اخبار تلخي که هر ساعت به ما مي‌رسد، مي‌توان و بايد براي اميدوار زيستن به هر بهانه کوچکي دلخوش بود که صرف‌نظر از تمام مصيبتهايي که براي نازل شدن بر سر ما با هم به رقابت پرداخته‌اند زندگي ادامه دارد و البته با اميد، چرا که بدون اميد ادامه زندگي به سرکردن با مرگ تدريجي بيشتر مي‌ماند تا زندگي.
     ارسلان اوليايي، انور حسين‌پناهي و حبيب الله لطيفي به اعدام محکوم شده‌اند اما خوشبختانه هنوز احکام آنان قطعي نشده است (مرحله ديوان عالي) و بايد اميدوار باشيم که تداوم اعتراضات مدني به اين احکام موجب بيدار شدن وجدان خفته‌اي شود که زندگي خويش را به غلط در مرگ ديگري مي‌جويد. هنوز اميد بسياري هست که پرونده اين دوستان در مراحل بالاتر دادرسي به قضات باوجدان و مستقلي در قوه قضائيه محول شود که دست‌کم خواهان رعايت آئين دادرسي درباره اين متهمان شوند که اين خود گام بسيار بزرگي در رفع خطراعدام از سر اين عزيزان است. دادگاه‌هاي فرمايشي و روندهاي غير قانوني دادرسي نه حاکي از اهميت جرم که ناشي از ضعف ادله موجود براي اثبات اتهام متهمان است. آنکه را حساب پاک است از محاسبه چه باک است؟ آناني که معتقدند اين متهمان مجرم هستند و شايسته اعدام (اصل حکم اعدام اساسا عادلانه است؟) نبايد از علني کردن دادگاه انان و امکان دسترسي آزادانه متهمان به وکيل و ارائه مدارک اثبات جرم باکي داشته باشند که حداقل دستاورد چنين روند شفافي، همراهي افکار عمومي با مجازات متهم و خفه شدن امثال مايي است که ادعا مي‌کنيم ريگي به کفش آناني است که در تاريکي دشنه‌هايشان را از شال در مي‌کشند.
     فرزاد کمانگر? علي حيدريان و فرهاد وکيلي با تائيد حکم اعدامشان در معرض خطر فوري اجراي حکم هستند. گويا علي حيدريان و فرهاد وکيلي درخواست عفو کرده‌اند و اميد که آن رافت اسلامي که از ان دم مي زنيم شامل حال ايشان شود که اگر فرض را هم بر مجرم بودن ايشان بگيريم، خوشبختانه به قتل کسي و اقدام عملي منجر به ترور متهم نشده‌اند و لذا به قول از ما بهتران جز "مصاديق برجسته" محاربه نيستند (به اين موضوع دوباره برمي‌گردم) و مستحق شرعي و قانوني عفو و تخفيف مجازات هستند.
     فرزاد کمانگر با اين اعتقاد که جرمي مرتکب نشده است و علي رغم اينکه خطر فوري اعدام جانش را تهديد مي‌کند از درخواست عفو خودداري کرده است. من پيشتر و در رد ديدگاه کساني که خودداري فرزاد از درخواست عفو را لجبازي سياسي خوانده بودند نوشته بودم که اين نه لجبازي سياسي که شجاعت اخلاقي است و اينک نيز همان اعتقاد را دارم. اما همانجا نوشتم که اين از مسئوليت ما براي وادار کردن فرزاد کمانگر و يا وکيل او براي نوشتن درخواست عفو ذره‌اي نمي‌کاهد و اينکه هر کسي به هر شيوه‌اي دسترسي به فرزاد، خانواده و يا وکيل او دارد اين خواسته و اهميت آن را تشريح کند. آقاي بهلولي از کانون صنفي نيز يادداشتي در اين خصوص نوشت اما ازنتايج آن و پيگيرهاي احتمالي براساس آن اطلاعي ندارم. پيگيري شخصي من براي نيل به ان هدف نيز چندان ثمربخش نبود و مهمترين دلايل ان هم عدم دسترسي به وکيل ايشان و قطع تماسهاي فرزاد با خانواده بود (به دليل انتقال به 209 اوين) اما آنچه نوشتن اين سطور را اکنون واجب گردانيد، اعلام هرچند با تاخير "تغيير آيين‌نامه عفو و بخشودگي" توسط سخنگوي قوه قضائيه بود. در گزارش جمشيدي دو نکته بسيار مهم وجود داشت :
    اول اينکه: برابر با نوشته خبرگزاريها در پاسخ به پرسش خبرنگاري درباره فرزاد کمانگر? "جمشيدي بعد از جست‌وجو در پوشه اطلا‌عاتش گفت: اتهام فرزاد كمانگر عضويت در گروهك تروريستي پ‌.ك.‌ك⁽¹⁾ است كه به تشخيص دادگاه به اتهام محارب به اعدام محكوم شد و حكم پس از سير قضايي در ديوان عالي كشور تاييد شد." اهميت اين نکته در اين است که صرف نظر از صحت يا کذب اين ادعا که بسيار به آن پرداخته‌ايم، نمي توان عضويت يک ايراني را (آنهم نه عضو مسلح) در يک گروه مسلح خارجي که عليه کشور ديگري مي‌جنگد از "مصاديق برجسته" محاربه دانست. زيرا جمشيدي در اشاره به آئين‌نامه جديد مي‌گويد که درخواست عفو "مصاديق برجسته" محاربه پذيرفته نمي‌شود.
    نکته دوم که از اولي بسيار مهمتر است اينکه: در آئين‌نامه جديد تصريح شده است که "رئيس دادگستري مربوط به پرونده مورد نظر، دادستاني كه پرونده زير نظر او است، قاضي ناظر زندان، رئيس زندان و همچنين شخص محكوم شده و خانواده و بستگان محكوم حق درخواست عفو را دارند." اين بدان معناست که مادر يا يکي از برادارن و يا ديگر اعضاي خانواده فرزاد مي‌توانند بدون نياز به جلب رضايت فرزاد براي او درخواست عفو کنند. من با مادر فرزاد تماس گرفتم و موضوع را براي او تشريح کردم. ايشان از اصل موضوع و اينکه اميد تازه اي پيدا شده است بسيار استقبال کردند و قرار بر اين شد که پس از مشورت و بررسي موضوع توسط خانواده، در اين باره اقدام کنند. مادر فرزاد اين خبر خوب را هم داد که خوشبختانه برادر کوچکتر فرزاد در هفته اخير با فرزاد ملاقات کوتاهي داشته و خبر سلامتي او را دارند.
    اينک نيز از تمام دوستاني که امکان تماس و گفتگو با خانواده فرزاد و يا وکيل ايشان دارند دعوت مي‌کنم که صرف نظر از نگاهي که به موضوع دارند، اگر حکم اعدام را براي فرزاد ناعادلانه مي‌دانند با خانواده و وکيل فرزاد تماس گرفته وانان را به اقدام فوري در اين خصوص دعوت کنند. اميدوارم دوستان مرتبط با کميته هماهنگي براي لغو حکم و آزادي فرزاد هم در اين خصوص تصميم مناسب را اتخاذ و وارد عمل شوند.
   1- کارشناسان مطلع پرونده فرزاد کمانگر در وزارت اطلاعات در جلسه شفاف سازي (جلسه اي با 3 نفر از فعالين صنفي معلمي) به صراحت جرم فرزاد را عضويت در پژاک اعلام مي‌کنند. از طرف ديگر جمشيدي سخنگوي قوه قضائيه جرم فرزاد را به روشني عضويت در پ.ک.ک اعلام مي‌کنند. وقتي دليلي محکمه پسند براي متهم کردن کسي در دست نباشد، مي توان هر روز به بهانه اي متوسل شود.

شاهد علوي / دبير پيشين انجمن صنفي معلمان کردستان
عضو مجموعه فعالان حقوق بشر